54 Dân tộc - Danh mục các dân tộc - La Chí - Lễ hội

10:38 | 08/04/2015

Lễ hội Tết Khu Cù Tê của dân tộc La Chí

(LVH) - Còn được gọi là Tết uống rượu tháng Bảy, lễ hội này thường được tổ chức vào tháng Bảy âm lịch hàng năm và được xem là lễ hội đặc trưng, có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc La Chí (Hà Giang) và là dịp để người La Chí cầu cho dân bản có cuộc sống bình yên, ấm no, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Lễ hội Tết Khu Cù Tê kéo dài từ ngày 01/7 - 15/7 (âm lịch) mới kết thúc. Ngày mồng hai tháng Bảy, các dòng họ trong làng bắt đầu rộn ràng không khí mổ trâu ăn tết. Thịt trâu là món ăn không thể thiếu trong lễ hội này và đặc biệt, các trưởng tộc phải làm một loại rượu rất đặc trưng của người La Chí đó là rượu “hoãng”, một loại rượu chỉ dùng trong các ngày lễ tết, được đổ vào các sừng trâu để trưởng họ làm lễ cúng.

Thầy cúng uống rượu hoãng, một loại rượu không thể thiếu trong ngày tết. Ảnh: Internet

Sau ngày lễ mổ trâu, các dòng họ đều tổ chức lễ ăn tết tại nhà tộc trưởng của dòng họ. Khi con cháu trong gia đình đến đông đủ, trưởng tộc trong trang phục truyền thống, lưng đeo một miếng da trâu, một tay cầm sừng trâu, một tay cầm một sợi dây treo củ gừng, miệng lẩm nhẩm cúng gọi ba đời tổ tiên về ăn tết tháng Bảy với con cháu. Sau lễ cúng, trống, chiêng nổi lên rộn rã trong suốt những ngày dân làng ăn tết.
Theo lý của người La Chí, sau khi các dòng họ trong làng tổ chức lễ cúng hôm trước thì đến ngày tiếp theo, các trưởng tộc của các dòng họ trong làng lại tập trung tại nhà của già làng để tổ chức lễ cúng chung của làng. Khi đi, trưởng mỗi trưởng tộc sẽ mang theo một cái sừng trâu, một chiếc giỏ tre, một chai rượu và một ít thịt trâu để làm lý cúng (lễ cúng).
Khi các trưởng tộc đã đông đủ, Lễ cúng được tổ chức bên trong nhà của già làng, tại gian chính giữa, dưới bàn thờ tổ tiên. Các thầy cúng trong hội đồng già làng, thường có 7 người do làng bầu ra thông qua hình thức bói chân gà. Bảy người trong hội đồng già làng đảm nhiệm các phần việc khác nhau trong lễ cúng. Những người trong hội đồng già làng ngồi quây quần thành một vòng tròn trước bàn thờ tổ tiên của già làng để làm lễ cúng. Khi hành lễ, trang phục của các thầy cúng phải chỉnh tề theo đúng phong tục truyền thống, trước mặt đặt một chiếc giỏ bên trong có thịt trâu, một tay cầm sừng trâu, một tay cầm sợi dây treo củ gừng. Già làng là người cúng trước, báo cáo với cụ tổ của người La Chí và cụ tổ tiên ba đời trở xuống. Sau đó, các thầy cúng khác trong hội đồng già làng lần lượt cúng mời các vị thần quản lý, cai quản giống cây trồng, vật nuôi, các vị thần cai quản rừng… về ăn tết với dân làng. Sau lễ cúng, trống, chiêng nổi lên rộn rã, lần lượt từng thầy cúng nhảy múa theo nhịp trống chiêng để mời các thần và tổ tiên về ăn tết. Cùng với đó là các điệu múa, bài hát, các trò chơi ném còn, kéo co... của dân làng.

Các thầy cúng trong điệu múa mời tổ tiên về ăn Tết. Ảnh: Internet

Đối với người La Chí, lễ hội Tết Khu Cù Tê là một lễ hội không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc La Chí từ ngàn đời xưa đến nay, là dịp để mọi người trong dòng họ gặp nhau, thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng, cầu cho cuộc sống ấm no, gia đình hạnh phúc và với những giá trị ý nghĩa đó, lễ hội đã được công nhận và tôn vinh trở thành di sản văn hoá phi vật thể của quốc gia cần gìn giữ, bảo tồn, phát huy trong đời sống của đồng bào. 

Hải Yến (Tổng hợp)

 

Khác

© Cơ quan chủ quản: Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Địa chỉ: Số 1 Hoa Lư, Hai Bà Trưng, Hà Nội. 
Ghi rõ nguồn vinaculto.vn khi phát hành lại thông tin từ Website này.