54 Dân tộc - Danh mục các dân tộc - Giáy

Dân tộc Giáy

cô gái Giáy đi chợ

Tên tự gọi: Giáy.

Tên gọi khác: Giẳng, Nhắng, ...

Số dân: 58.617 người (Tổng cục Thống kê năm 2009).

Ngôn ngữ và chữ viết: Tiếng Giáy thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái, ngữ hệ Thái - Ka Đai. Họ có chữ viết riêng dựa trên chữ Hán (nôm Giáy).

Nguồn gốc lịch sử: Người Giáy đến Việt Nam khoảng 200 năm nay.

Địa bàn cư trú: Người Giáy cư trú tập trung ở các huyện Bát Xát, Bảo Thắng, Mường Khương (Lào Cai), Yên Minh, Ðồng Văn (Hà Giang), Phong Thổ, Mường Tè (Lai Châu).

Đặc điểm kinh tế: Người Giáy trồng lúa nước trên ruộng bậc và chăn nuôi trâu, bò, lợn, dê, ngựa. Cùng với đó, họ còn có nghề thủ công: dệt, mộc, đan lát; buôn bán trao đổi qua những chợ phiên.

Phong tục tập quán

Ăn: Người Giáy ưa dùng cơm tẻ đồ như đồ gạo nếp.

: Người Giáy ở nhà sàn là phổ biến, một số nơi ở nhà trệt và lợp ngói máng. Mỗi bản của người Giáy gồm mươi nhà quây quần trên triền núi, có bản đông đúc hàng trăm nóc nhà. Người Giáy tổ chức gia đình nhỏ, theo chế độ phụ hệ.

Phương tiện chuyển: Gùi, gánh, trâu kéo và ngựa thồ.

Hôn nhân: Phải qua nhiều nghi thức, vẫn còn có tục kéo vợ giống như người Hmông.

Lễ hội: Người Giáy ăn tết Nguyên Đán, Thanh Minh, Đoan Ngọ. . .

Tang ma: Mỗi đám tang kéo dài 6, 7 ngày. Con cái để tang bố mẹ một năm.

Tín ngưỡng: Người Giáy thờ cúng tổ tiên, bàn thờ đặt gian giữa.

Trang phục: Trước kia, phụ nữ mặc váy xòe, nay mặcquần, áo năm thân, xẻ nách bên phải, cài cúc có đường viền màu sắc. Đầu đội khăn hay vấn tóc. Đàn ông mặc quần áo chàm và cũng thường quấn khăn thêu ở đầu.

Đời sống văn hóa: Kho tàng văn nghệ gân gian của người Giáy khá phong phú như truyện cổ, thơ ca, tục ngữ, đồng dao, phong dao... Các hình thức hát giao duyên nam nữ là sinh hoạt sôi nổi và hấp dẫn. Họ có bộ nhạc cụ bằng đồng dùng trong các nghi lễ.

Thùy Liên

© Cơ quan chủ quản: Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Địa chỉ: Số 1 Hoa Lư, Hai Bà Trưng, Hà Nội. 
Ghi rõ nguồn vinaculto.vn khi phát hành lại thông tin từ Website này.