54 Dân tộc - Danh mục các dân tộc - Cơ Tu

DÂN TỘC Cơ Tu

Tên tự gọi: Cơ Tu

Tên gọi khác: Ca-tu, Ka-tu

Dân số: 61.588 người (Tổng cục Thống kê năm 2009)

Ngôn ngữ và chữ viết: Tiếng nói của người Cơ-tu thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ me, ngữ hệ Nam Á. Gần đây mới có chữ viết theo mẫu chữ La tinh.

Địa bàn cư trú: Người Cơ-tu sống lâu đời trên vùng núi Trường Sơn, tập trung tại miền núi tỉnh Quảng Nam, tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Đặc điểm kinh tế: Người Cơ-tu làm rẫy là chính, mỗi năm chỉ gieo trồng một vụ. Vật nuôi là trâu, lợn, dê, gà. Nguồn thực phẩm hàng ngày còn do săn bắt và hái lượm dem lại. Nghề thủ công có đan lát, gốm, dệt truyền thống với kĩ thuật dệt hoa văn bằng hạt chì và hạt cườm.

Phong tục tập quán:

Ăn: Người Cơ-tu ăn cơm lẻ, cơm nếp. Thịt cá thường được ướp sấy hoặc làm chua trong các ống tre, nứa gác bếp để dự trữ. Nam, nữ ăn riêng và thường ăn bốc. Uống có nhiều loại như rượu cần, rượu sắn, rượu gạo, rượu tà vạc (chế từ cây rừng)...

Ngủ Duông là luật tục có từ rất lâu đời của dân tộc Cơ-tu

Ở: Nhà ở quây theo hình bầu dục thành làng, có ngôi nhà chung gọi là gươl (nhà rông). Người Cơ-tu ở nhà sàn. Nhà có mái tròn hình mui rùa, đầu đốc có trang trí khau cút.

Hôn nhân: Người Cơ-tu có chế độ một vợ một chồng, nhưng có quan hệ hôn nhân một chiều giữa hai dòng họ. Vợ góa lấy anh hoặc em chồng quá cố. Khi lấy vợ phải qua các nghi thức, khi đã khá giả thường tổ chức cưới thêm một lần nữa.

Tang ma: Người Cơ-tu thường dựng nhà mồ cho người chết. Chôn cất xong là bỏ mả ngay. Sau 5 - 10 năm, người ta làm lễ dồn mồ. Đối với những người chết trong dòng họ chôn chung vào một huyệt lớn.

Tín ngưỡng: Người Cơ-tu thờ cúng các vị Thần.

Trang phục: Đàn ông thường đóng khố, cởi trần. Đàn bà mặc váy ống, nếu váy dài thì che từ ngực trở xuống, nếu váy ngắn thì mặc áo không có tay. Người Cơ-tu ưa chuộng bộ y phục được dệt hoa văn hạt chì hoặc hạt cườm, đeo vòng ở cổ, tay, tai.

Đời sống văn hóa: Người Cơ-tu rất nổi tiếng với các điệu múa phản ánh tinh thần thượng võ của dân tộc. Nghệ thuật điêu khắc và trang trí truyền thống cũng rất độc đáo với những bức vẽ, chạm khắc ở nhà gươl, ở cổng làng và các bức tượng xung quanh các ngôi nhà mồ.

TTD

© Cơ quan chủ quản: Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Địa chỉ: Số 1 Hoa Lư, Hai Bà Trưng, Hà Nội. 
Ghi rõ nguồn vinaculto.vn khi phát hành lại thông tin từ Website này.