Làng văn hoá - Du lịch - Khu các Làng dân tộc - Mường - Hoạt động

09:09 | 22/01/2018

Độc đáo Lễ hội Đâm đuống của người Mường

(LVH) - Sáng 21/1, trong khuôn khổ hoạt động tháng 1 với chủ đề "Hương sắc vùng cao", lễ hội này đã được giới thiệu tại làng dân tộc Mường, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội).

Đội cồng chiêng mở đầu lễ hội

Tiếng Mường gọi lễ hội này là "chàm đuống"- chàm là đâm từ trên xuống, đuống là máng gỗ để giã lúa. Nó được gọi phổ biến là “Đâm đuống”. Chủ thể văn hóa đến từ Hòa Bình đã tái hiện lễ hội nhằm giới thiệu một nét văn hóa lâu đời, độc đáo của cư dân nông nghiệp lúa nước với du khách tham quan Làng.

Đâm đuống thường được người Mường tổ chức vào dịp Tết, hội mùa, cưới xin và dựng nhà. Nó được hình thành từ cuộc sống lao động của cư dân nông nghiệp vùng trung du, từ công việc giã gạo bằng cối và chày gỗ của phụ nữ. Đến nay, đâm đuống không mang ý nghĩa về công cụ lao động mà tồn tại như một tục lệ cổ truyền.

Thày mo làm lễ khấn thần, phật, tổ tiên trước mâm lễ

Mở đầu, sau tiếng cồng chiêng được gióng lên, mâm lễ (gà luộc, xôi, rượu..) được cô gái bê đi trước, tiếp theo là ông mo, cuối cùng là đoàn nhạc lễ (ban nhạc gồm nhạc cò ke, ống sáo…) và dàn chiêng đi một vòng quanh sân lễ. Ông mo ngồi cúng lạy trước mâm lễ, khấn trời phật; đức thánh Tản Viên ở núi thánh Ba vì; Bà chúa Thác bờ và các thầy; thần linh, thổ công, thổ địa ở Làng VHDL các DTVN và làng Mường... cầu sức khỏe, mùa màng bội thu. Tiếp theo đó, ông mo thực hiện nghi lễ cầu khấn mát nhà bằng việc vẩy nước xung quanh không gian làm lễ.

Thày mo làm lễ khấn mát nhà, vẩy nước xung quanh sân lễ

Sau phần lễ, âm thanh của các nhạc cụ truyền thống vang lên và nghi thức đâm đuống bắt đầu. Tốp 6 cô gái trong trang phục truyền thống của mình cầm 6 cây chày gỗ thực hiện động tác đâm đuống. Chiếc đuống hình chiếc thuyền độc mộc đã được đặt sẵn giữa sân lễ từ trước như được đánh thức bằng âm thanh gõ nhịp nhàng từ những chiếc chày gỗ dài.

Phụ nữ dùng cây gỗ dài tượng trưng cho chiếc chày để đâm đuống

Theo nhịp tay đâm đuống mau hay chậm, âm thanh cũng chuyển điệu sang những tiết tấu khác nhau, có nhịp 2 xen nhịp 3…Lúc tiếng chày vang lên theo nhịp điệu nhất định, âm thanh của các nhạc cụ truyền thống khác cũng vang lên phụ họa, tạo thành bản nhạc vui tươi, khỏe khoắn, rộn ràng.

Đâm đuống - gõ máng theo nhịp điệu

Đây là một cuộc giao hòa tâm linh, thần bí có mặt ở hầu hết các cuộc vui cầu mưa, cầu mùa, cầu mùa màng tươi tốt bội thu. Lễ hội này còn mở màn, mở đầu cho một năm mới, cầu cho năm mới an lành, ăn nên làm ra, ấm êm, hạnh phúc. Đâm đuống còn là một nghệ thuật với hình thức giã gạo, nhưng là giã gạo trong hội lễ, có tính nghệ thuật và có tính tổ chức, thể hiện sự biết ơn của thần linh, trời đất, gia thần gia tiên.

Toàn cảnh lễ hội

Cuộc hòa nhạc bằng cối giã có từ ngày xưa của chủ thể đã được nghệ thuật hóa này đã đem đến cho du khách một trải nghiệm thú vị khi tham quan Làng. Những hoạt động với chủ đề "Hương sắc vùng cao" trong tháng như Chương trình “Sắc Xuân vùng cao” (sân khấu lễ hội làng dân tộc III) và các hoạt động hàng ngày của 11 cộng đồng dân tộc đang sinh sống tại đây sẽ là những sản phẩm văn hóa – du lịch lý thú chào đón du khách.

Thu Loan 

© Cơ quan chủ quản: Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Địa chỉ: Số 1 Hoa Lư, Hai Bà Trưng, Hà Nội. 
Ghi rõ nguồn vinaculto.vn khi phát hành lại thông tin từ Website này.