Thưởng thức những điệu múa xòe -  nét đẹp văn hóa của người Thái Tây Bắc tại "Ngôi nhà chung"

(LVH) - Không phải lên vùng Tây Bắc mới có thể thưởng thức nghệ thuật múa xòe của đồng bào dân tộc Thái, đến với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam nằm trong lòng Thủ đô Hà Nội, du khách có thể hoà mình vào không gian văn hoá người Thái với những điệu múa xòe dân gian chứa đựng ước mơ, khát vọng và là niềm tự hào của đồng bào Thái.

Điệu xòe hoa thường được đồng bào Thái biểu diễn trong các hoạt động dân ca dân vũ cũng như lễ hội tại “Ngôi nhà chung”

Điệu xoè gắn bó với đời sống, văn hoá người Thái, được tổ chức trong các sự kiện quan trọng của cộng đồng. Trải qua quá dài hình thành và phát triển, ngày nay, múa xòe đã trở thành “tài sản văn hóa” chung của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc. Đặc biêt, ngày 15/12/2021, Nghệ thuật xòe Thái của Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Múa xòe gồm nhiều điệu thức như: xòe nghi lễ, xòe vòng và xòe trình diễn. Xòe nghi lễ và xòe trình diễn được gọi theo tên các đạo cụ sử dụng, như xòe khăn, xòe nón, xòe quạt, xòe sạp, xòe nhạc, xòe gậy, và xòe hoa...các điệu múa đều thể hiện tinh thần bình đẳng, không phân biệt trai gái, già trẻ, vòng xòe càng nhiều người tham gia càng đậm đà, ấm cúng. Những người tham gia múa xòe tay trong tay, chân bước nhịp nhàng theo tiếng cồng chiêng, tiếng bài hát "Inh lả ơi", "Múa xòe hoa"... ngân vang núi rừng Tây Bắc

Thông qua ngôn ngữ của nghệ thuật múa dân gian, những điệu xòe phản ánh cuộc sống, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của người Thái

Những điệu xòe Thái phổ biến và nổi tiếng hơn cả là điệu múa nón, múa sạp, múa quạt, múa vòng…Các điệu múa này thể hiện tình đoàn kết cộng đồng cao, tất cả mọi người tham dự nắm tay nhau, vừa múa hát, vừa nhảy múa theo tiếng khèn, tiếng cồng chiêng rộn rã. Các điệu xòe đều khởi nguồn từ hiện thực cuộc sống, của lao động sản xuất như gánh nước, xay thóc, giã gạo, hái rau, bắt cá…

Điệu xòe bổ bồn của người Thái

Xòe giải trí diễn ra trong các sinh hoạt vui chơi, thư giãn của cộng đồng, là một hình thức sinh hoạt văn nghệ, góp phần đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của người dân. Phổ biến nhất là các điệu xòe vòng với sự tham gia của số lượng người không giới hạn. Những cuộc xòe như vậy thường được tổ chức trong phần kết thúc các cuộc vui, sự kiện, lễ hội hay các hình thức sinh hoạt thường nhật như ngày lễ, sinh nhật, tân gia, cưới xin...

Điệu múa Xòe quạt

Xòe biểu diễn về cơ bản là đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa, văn nghệ của người dân, nhưng có tính “chuyên môn hóa”, tính trình diễn sân khấu nhiều hơn xòe giải trí. Xòe biểu diễn do một nhóm nhỏ biểu diễn, kết hợp với các đạo cụ và tên điệu múa xòe cũng được gọi theo tên đạo cụ đó như: xòe khăn, xòe nón, xòe quạt, xòe sạp, xòe nhạc, xòe gậy, xòe chai...

Điệu múa Xòe quạt kết hợp với nhảy sạp

Từ bao đời nay, xòe Thái gắn bó mật thiết với phong tục, tập quán, nghi lễ, lễ hội cũng như đời sống văn hóa, sinh hoạt văn nghệ của người dân. Thực hành xòe đã trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, thể hiện bản sắc tộc người Thái và là cơ sở để sáng tạo thêm những giá trị văn hóa mới.

Điệu xòe tung khăn của đồng bào Thái

Du khách vui hội xòe với đồng bào Thái tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Có thể nói, những điệu xòe giống như một xã hội thu nhỏ của người Thái, phản ánh cuộc sống, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng bằng phương thức tư duy ngôn ngữ múa dân gian Thái. Qua những điệu xòe, con người trở nên gần gũi, chan hòa với nhau hơn, đoàn kết, gắn bó hơn.

Du khách đến tham quan Làng Văn hóa - Du lich các dân tộc Việt Nam - "Ngôi nhà chung" của cộng đồng 54 dân tộc anh em, sẽ không thể bỏ qua điểm đến không gian làng dân tộc Thái, hòa vào những điệu múa xòe - nét đẹp trong văn hóa truyền thống của đồng bào Thái.  Bên cạnh đó, nghệ thuật xòe Thái góp phần làm cho du khách cảm nhận được nhịp sống, hơi thở, bản sắc riêng của đồng bào dân tộc Thái vùng Tây Bắc và trở thành nét đẹp văn hóa tiêu biểu trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Thúy Nga (TH)